| 安. Leonard | Historia Parafii | Duszpasterze | Ministranci | Intencje Mszy 安. | Kontakt |
szukaj:   
安. Leonard

Menu

Strona G堯wna
Aktualno軼i
安. Leonard
Historia Parafii
Duszpasterze
M這dzie
Ministranci
Intencje Mszy 安.
Og這szenia
Sakramenty 安.
Biblia
S這wo dla ducha
Internetowa Liturgia godzin
Galeria
Kontakt
Administracja

Nasze miejsca

Alleluja

Artyku造 > Z 篡cia Parafii > Historia Parafii

Historia parafii pod wezwaniem 安i皻ego Leonarda.

W pierwszej po. w. XV Tyszowce by造 lennem ksi捫徠 mazowieckich, po r. 1462 przechodz do d鏏r kr鏊ewskich, do r. 1768 siedziba starostwa niegrodowego. Miasto lokowane zapewne przed r. 1424 i ponownie w r. 1453. Po spaleniu w r. 1500 przez Tatar闚 stopniowy rozw鎩 w 1. po. w. XVI, zwi您any z po這瞠niem przy traktach handlowych, zw豉szcza ze wschodu na zach鏚 (Lw闚-Wroc豉w), oraz dzi瘯i przywilejom kr鏊a Aleksandra I z 1502 r. i Zygmunta Augusta z r. 1555 (m.in. zezwalaj帷y na osiedlanie 砰d闚). Miasto zniszczone w czasie wojen w po這wie w. XVII (tu zawi您ano w 1655 r. Konfederacj Tyszowieck przeciw Szwedom) oraz kilkakrotnie po瘸rami w 1. po. w. XVIII. Od 1768 nale篡 do Jana Miera (z Wo簑czyna), kasztelana inflanckiego i jego 穎ny Marianny z Tarnowskich.
Od tego czasu stopniowe o篡wienie miasta, zw豉szcza dzi瘯i szewskiemu o鈔odkowi cha逝pniczemu, istniej帷emu tu od w. XVI do r. 1948. Utrata praw miejskich w 1869 r. Osada prawie w ca這軼i spalona w r. 1907 oraz w okresie drugiej wojny 鈍iatowej. Usytuowana na prawym brzegu rzeki Huczwy. Uk豉d pierwotny regularny; o鈔odkiem rynek zbli穎ny do kwadratu, z naro積ik闚 kt鏎ego wychodzi造 niegdy po dwie ulice oraz po jednej z pierzei p馧nocnej i po逝dniowej; mniejszy rynek na p馧noc, od g堯wnego, "Na Jurydyce"; otoczone przedmie軼iami: D瑿ina, Jurydyka, Majdan, Zam造nie. Ko軼i馧 parafialny usytuowany na wsch鏚 od rynku; podcieniowa zabudowa spalona w r. 1907. Pozosta這軼i siedziby Mier闚, istniej帷e jeszcze w latach: 1954-5 w po逝dniowo-wschodnim naro簑 rynku, obecnie nie zachowane. W 1750 r. wzmiankowane trzy drewniane cerkwie unickie: parafialna, oraz dwie filialne na przedmie軼iach D瑿ina i Zam造nie (wszystkie trzy zamienione ok. r. 1875 na prawos豉wne), ponadto w 1891 r. wzniesiono murowan cerkiew prawos豉wn, drewniane cerkwie istnia造 jeszcze w r. 1902. Tyszowce odzyska造 prawa miejskie 1 stycznia 2000 r.
Erekcja parafii rzymskokatolickiej w Tyszowcach mia豉 miejsce najprawdopodobniej przed r. 1424 (w czasie pierwszej lokacji miasta), zapewne z fundacji ksi璚ia Ziemowita IV. Wg wizytacji z r. 1603 istnia ko軼i馧 drewniany, spalony ok. r. 1629; odbudowany staraniem proboszcza ks. Bart這mieja Szo這mowskiego, nie by uko鎍zony w r. 1637, zniszczony cz窷ciowo 1648 r. przez Kozak闚, nast瘼nie zapewne odbudowany (drewniany wzmiankowany w wizytacjach 1671, 1717). Kolejny drewniany, z fasad dwuwie穎w, wzniesiony w r. 1722 z fundacji Piotra Potockiego, wojewody czernihowskiego, starosty tyszowieckiego i jego 穎ny Katarzyny z Chodorowskich; konsekrowany w r. 1726 (pw. 鈍. Leonarda i 鈍. Krzy瘸); spalony w r. 1803.
Do ko鎍a w. XVIII parafia nale瘸豉 do diecezji che軛skiej (wchodzi豉 w sk豉d dekanatu grabowieckiego). W w. XIX w diecezji lubelskiej zosta utworzony dekanat tyszowiecki, kt鏎y istnia do r. 1865. Potem parafia zosta豉 w陰czona do dekanatu tomaszowskiego. Dekanat tyszowiecki reaktywowano po I wojnie 鈍iatowej. Granice parafii by造 bardzo rozleg貫.
W wyniku podzia逝 omawianego terenu, w obecnym stuleciu utworzono parafie w: Perespie, Sahryniu i Turkowicach. Uposa瞠nie parafii tyszowieckiej by這 do嗆 znaczne, a sk豉da造 si na nie: 3 豉ny pola, 3 陰ki, dziesi璚iny, snopowe. Przy parafii ju w w. XVII prawdopodobnie istnia szpital dla ubogich i bractwo r騜a鎍owe. Od dawna rozwija si tutaj kult 鈍. Leonarda (przejawia這 si to m.in. w modlitwach zanoszonych za jego po鈔ednictwem przez matki brzemienne).
Od r. 1955 czasowo w Tyszowcach pracowa造 S逝瞠bniczki NMP (starowiejskie). Dom zakonny zorganizowa造 sobie w r. 1975 (by造 do r.1993). W r. 1997, powsta, na terenie poprzedniej plebanii, klasztor Mniszek Kamedu貫k.
W w. XVIII proboszczem w Tyszowcach by ks. Melchior Jan Kochnowski, p騧niejszy bp sufragan che軛ski.
Obecny ko軼i馧 wzniesiony w latach: 1865-7 (nawa) i 1869-70 (prezbiterium i wie瘸) wg projektu Henryka Marconiego. 安i徠ynia murowana z ceg造, otynkowana. Tr鎩nawowa z czteroprz瘰這wym korpusem i czworobocznym prezbiterium, r闚nej szeroko軼i z naw g堯wn, z dwiema kwadratowymi zakrystiami po bokach; od frontu dwie czworoboczne wie瞠. Wewn徠rz sufity, 軼iany rozcz這nkowane pilastrami. Fasada w cz窷ci 鈔odkowej uj皻a zdwojonymi pilastrami, z p馧koli軼ie zamkni皻 wn瘯 pomi璠zy nimi, zwie鎍zona tr鎩k徠nym szczytem; wie瞠 dwukondygnacjowe, z pilastrami na naro瘸ch. 圭iany boczne dzielone pilastrami na wysokich coko豉ch, podtrzymuj帷ymi belkowanie obiegaj帷e wok馧 ko軼i馧. Okna zamkni皻e p馧koli軼ie. Dachy dwuspadowe oraz czworoboczne he軛y wie z wysokimi balasami i wie篡czka na sygnaturk kryte blach; szczyt, wie瞠 i wie篡czka na sygnaturk zwie鎍zone 瞠laznymi, kutymi krzy瘸mi.
O速arz g堯wny i dwa o速arze boczne, analogiczne, o charakterze p騧nobarokowym (po 1879), w g堯wnym dwie rze嬌y niezidentyfikowanych 鈍i皻ych, p騧nobarokowe z 1. po. w. XVIII oraz obraz Matki Boskiej z Dzieci徠kiem z prze這mu w. XVII/XVIII, mocno przemalowany, w sukienkach drewnianych, zapewne z w. XIX; w jednym z bocznych o速arzy obrazy: 鈍. Stanis豉w Kostka z ok. po. w. XVIII, z herbem Kostk闚 D帳rowa, gruntownie przemalowany, z dat 1940 i sygn. Aleksandra Mizerskiego z Tyszowiec; w zwie鎍zeniu 鈍. Stanis豉w bp z w. XVIII. Dwa o速arze boczne rokokowe z 2. po. w. XVIII, z mensami po r. 1870, przeniesione z ko軼io豉 pobernardy雟kiego w Radecznicy; w lewym rze嬌y zakonnicy (mo瞠 Teresy z Avila) i niezidentyfikowanego papie瘸 rokokowe z 2. po. w. XVIII, w zwie鎍zeniu liczne putta; w polu g堯wnym obraz 鈍. Leonarda z 1. po, w. XVII, w sukience wraz z krzy瞠m i pastora貫m srebrnymi, cz窷ciowo poz豉canymi z w. XVII, z kilkoma zatartymi puncami, z nich jedna z nazwiskiem A. Kalicki, nowsza; tabernakulum zapewne z w. XIX; w prawym (w kt鏎ym znajdowa si niegdy krucyfiks) rze嬌y putt闚 w zwie鎍zeniu. Ambona rokokowa z 2. po. w. XVIII, z nowsz rze嬌 NMP Niepokalanie Pocz皻ej. Dwa konfesjona造 z w. XVIII. Chrzcielnica z w. XVIII, z miedzian mis. Feretron o charakterze p騧nobarokowym z prze這mu w. XVIII/XIX z obrazami: Matki Boskiej R騜a鎍owej oraz Dzieci徠ka Jezus. Dwa obrazy pounickie: M璚ze雟two 鈍. Jozafata i 鈍. Miko豉j bp z 1. po. w. XIX. Krucyfiks p騧nobarokowy w. XVIII (prawdopodobnie z o速arza z ko軼io豉 pobernardy雟kiego w Radecznicy). Kielich p騧nobarokowy w. XVIII, g豉dki. Krzy o速arzowy klasycystyczny z w. XIX, metalowy. Lichtarz p騧nobarokowy w. XVIII, cynowy. Cztery 鈍iece woskowe ulane w w. XVII dla uczczenia zwyci瘰twa Konfederacji Tyszowieckiej (wys. ok. 4 m).
Obok ko軼io豉 stoi murowana dzwonnica z trzema dzwonami wykonanymi przez firm Jana Felczy雟kich w Przemy郵u. Na cmentarzu ko軼ielnym s 4 kaplice z I po這wy w. XIX, przeznaczone na procesj Bo瞠go Cia豉.

B. Inne obiekty sakralne istniej帷e na terenie parafii:
1. Ko軼i馧 filialny w Przewalu - murowany, w budowie, na etapie wewn皻rznego wyposa瘸nia, budowany wg typowego projektu opracowanego przez Batimex z Warszawy
2. Kaplica publiczna przy Domu Pomocy Spo貫cznej z lat: 1991-94
3. Kaplica domowa u Si鏀tr Mniszek Kamedu貫k
4. Kaplica cmentarna wybudowana w latach: 1993-96.

C. Cmentarze:
1. Cmentarz rzymskokatolicki, dawniej tak瞠 greckokatolicki i prawos豉wny w Tyszowcach, czynny, za這穎ny w I. po. w. XIX, w kszta販ie wieloboku o pow. 2,5 ha, podzielony na kwatery, ogrodzony metalowymi prz瘰豉mi przy murowanych s逝pkach na podmurowaniu
2. Cmentarz prawos豉wny w Kl徠wach, nieczynny, za這穎ny po r. 1875, czynny do II wojny 鈍iatowej, w kszta販ie wyd逝穎nego czworoboku o pow. 0,21 ha, ogrodzony metalow siatk przy metalowych s逝pach
3. Cmentarz greckokatolicki przycerkiewny w Kl徠wach, nieczynny, ogrodzony metalow siatk przy metalowych s逝pach
4. Cmentarz prawos豉wny, dawniej greckokatolicki, w Mikulinie, nieczynny, data za這瞠nia cmentarza nie jest znana, w kszta販ie czworoboku o pow. 0,23 ha, ogrodzony metalow siatk przy metalowych s逝pach
5. Cmentarz 篡dowski w Tyszowcach, za這穎ny na prze這mie w. XIX i XX, ogrodzony metalowymi prz瘰豉mi przy metalowych s逝pach.


© 2008 Parafia pod wezwaniem 安i皻ego Leonarda w Tyszowcach. 0.265 | J.P. II